Trà shan tuyết suối giàng Yên bái, Yên Bái có diện tích đất tự nhiên khoảng 6882,9 km2 với địa hình cao dần từ Đông Nam lên Tây Bắc. Địa hình khá phức tạp nhưng có thể chia làm 2 vùng lớn: vùng cao và vùng thấp.

Trà shan tuyết suối giàng được trồng trên vùng đất Yên Bái, vùng có độ cao trung bình 600 m trên mực nước biển, chiếm 67,56% diện tích toàn tỉnh. Vùng này có mật độ dân cư thưa thớt, có tiềm năng về đất đai, lâm sản, khoáng sản phục vụ phát triển kinh tế. Vùng thấp có độ cao dưới 600 m trên mực nước biển, chủ yếu là địa hình đồi núi thấp và thung lũng bồn địa, chiếm 32,44 % diện tích tự nhiên toàn tỉnh.

Nhiệt độ trung bình là 22-23°C, lượng mưa trung bình năm là từ 1500-2200mm và độ ẩm trung bình dao động từ 83-87%. Yên Bái có nhiều điều kiện thuận lợi cho phát triển nông lâm nghiệp. Dân số tính toàn tỉnh tính đến năm 2012 là 764.400 người (mật độ dân cư 111 người/ km2). Yên Bái có 9 đơn vị hành chính (1 thành phố, 1 thị trấn và 7 huyện), là nơi cư trú của 30 dân tộc.

Đồng bào dân tộc thiểu số ở ba huyện phía Tây Yên Bái (Trạm Tấu, Mù Cang Chải, Văn Chấn) chiếm 31% tổng dân số toàn tỉnh, chủ yếu là H’Mông, người Thái, Tày, Mường và Dao. Thu nhập bình quân đầu người của tỉnh năm 2011 là 13,5 triệu đồng/ người (Sở TN&MT,2012). Tại Yên Bái, chè Shan suối Giàng được trồng ở các huyện Văn Chấn, Trạm Tấu, Mù Căng Chải, theo Sở NN&PTNT, tính đến năm 2013 Yên Bái có hơn 2,210 ha trồng chè với 40.000 gốc Trà Shan tuyết cổ thụ.

Tra Shan Tuyet Suoi Giang

Trà shan tuyết suối Giàng

Xét về độ cao, có thể chia ra hai khu vực trồng chè Shan: Đầu tiên là tới “Cái nôi” của chè Shan tại xã Suối Giàng, huyện Văn Chấn, với những cây chè mọc ở độ cao 1000m trên mực nước biển. Văn Chấn có 394ha chè Shan với hơn 80.000 cây chè, cho sản lượng 500 tấn chè búp tươi hàng năm. Nguồn gốc của những cây chè Shan cổ thụ hiện vẫn chưa được xác định rõ ràng, tuy nhiên chúng sinh trưởng hoàn toàn tự nhiên và không chịu nhiều tác động của con người.

Bởi thế, Trà Shan tuyết ở khu vực này được người dân địa phương và các nhà sản xuất cho là sản phẩm “hoàn toàn tự nhiên”. Ở Suối Giàng, 98% cư dân là người dân tộc H”Mông, với thu nhập chủ đạo đến từ việc trồng chè, bên cạnh nguồn thu từ các mùa vụ lúa, ngô và những cây trồng khác. Các kỹ thuật từ thu hái cho tới chế biến chè đã được duy trì qua nhiều thế hệ và hoàn toàn thủ công.

Cho tới gần đây, diện tích trồng chè Shan đã được nhân rộng tại một số xã thuộc các huyện Văn Chấn, Mù Cang Chải, Trạm Tấu trên độ cao 600-800m trên mực nước biển, vùng trồng mới canh tác những cây chè Shan cổ thụ tương tự như những cây trồng ở Suối Giàng, song cho chất lượng chè thấp hơn (theo ý kiến của nhiều người được phỏng vấn), bởi các vùng trồng mới này mới được canh tác cách đây khoảng 14 năm và áp dụng thâm canh với mật độ 16.000 cây trên một ha.

Tại các vùng trồng này, ví dụ như ở xã Gia Hội và Nậm Búng, huyện Văn Chấn, nông dân trồng chè có xu hướng sử dụng phân bón hóa học và thuốc trừ sâu để đạt được năng suất cao. Gần đây tỉnhYên Bái đã quan tâm hơn tới việc phát triển cây chè Shan, Suối Giàng nhằm nâng tầm chất lượng sản phẩm đạt tiêu chuẩn quốc tế. Cụ thể, UBND tỉnh Yên Bái đã thông qua “Kế hoạch bảo tồn và Phát triển bền vững sản phẩm trà shan tuyết Suối Giàng giai đoạn 2012- 2015”. Cùng với kế hoạch đó, Sở NN&PTNT cũng tiến hành thực hiện dự án “Thí điểm Sản xuất, phát triển và chế biến cây chè Shan mới ở khu vực vùng núi phía Bắc” giai đoạn 2012- 2014 nhằm tối đa hóa điều kiện tự nhiên cho việc trồng chè Shan. Bước tiến rõ rệt nhất là việc Sở Khoa Học và Công Nghệ Yên Bái (Sở KHCN) đăng kí thành công nhãn hiệu tập thể chè “Shan Tuyết-Suối Giàng” của tỉnh.

Xem thêm: trà xanh